De historische gebouwen, waaronder het voormalige café De Pelgrim, speelden van bij het begin een belangrijke rol. Het masterplan van ontwerpbureau OMGEVING voorzag aan de zijde van het Koning Albertpark een opvallend lage bebouwing. Een keuze die Robbrecht en Daem bewust overnam. “Ik vond het een heel mooi idee om van die hoek geen plek te maken waar je hoog bouwt en nadrukkelijk aanwezig bent, maar juist een plek waar je laag blijft, in aansluiting met de historische gebouwen”, legt Johannes Robbrecht uit. Zo ontstaat een gevarieerd straatbeeld waarin oud en nieuw elkaar aanvullen en toekomstige bewoners deel uitmaken van een buurt met een uitgesproken eigen karakter.
Hoog waar het kan, laag waar het moet
Die terughoudendheid betekent niet dat het hele project laag blijft. Langs de Mechelsesteenweg sluit een hoger woonvolume aan op de bestaande rij appartementsgebouwen, terwijl ook aan de zijde van YUST de bouwhoogte wordt afgestemd op de omliggende bebouwing. Tussen die hogere volumes zorgen lagere paviljoenen voor een overgang naar de historische panden. “We spelen echt met de context: hoog gaan waar we hoog kunnen, waar het soms zelfs gewenst is, maar ook laag gaan waar we voorzichtig moeten zijn”, zegt Johannes. Die afwisseling maakt bovendien ruimte voor terrassen en uitzichten op het park en de stad, belangrijke troeven voor wie hier straks woont.
“Een goed ontwerp begint met het zorgvuldig lezen van de omgeving.” — Johannes Robbrecht, architect
Voor Johannes is die zorgvuldige inpassing slechts één onderdeel van het ontwerpproces. Naast de stedenbouwkundige context en het gevraagde programma spelen ook de architectuurgeschiedenis, culturele referenties en soms zelfs toevallige gesprekken een rol. “We kijken naar context, we kijken naar programma en we kijken ook naar onze bagage als architecten en ontwerpers, naar wat er voor ons in het veld van cultuur en architectuur is gebeurd”, vertelt hij. Die brede benadering draagt bij aan een ontwerp dat niet losstaat van zijn omgeving, maar voortbouwt op de kwaliteiten van de plek. Voor bewoners betekent dat wonen in een nieuw gebouw dat zich tegelijk thuis voelt in de bestaande stad.
Van Milaan tot Japan
Dat brede referentiekader leverde tijdens het ontwerpproces enkele verrassende associaties op. Zo merkte Bram Aerts van architectenbureau ATAMA, dat eveneens bij de oorspronkelijke ontwerpontwikkeling betrokken was, op dat het ontwerp van Robbrecht en Daem voor Den Hoek iets Milanees had. Johannes herkende zich in die vergelijking. “Ik zag wel wat hij bedoelde met de manier waarop de buitenruimtes, terrassen, onderdoorgangen en volumetrieën verwerkt zitten in het programma.” Tegelijk ziet hij ook Japanse invloeden, onder meer in de trap, de dakverdieping en het kleine daktuintje, waar hij zich bijvoorbeeld een bloemenwinkel of koffiehuisje kan voorstellen. Het zijn elementen die het gebouw een eigen karakter geven en bijdragen aan de afwisseling tussen bebouwde en open ruimtes.
“Een woongebouw mag ook tonen dat het een woongebouw is.” — Johannes Robbrecht, architect
Naast die uiteenlopende invloeden hecht Johannes veel belang aan de herkenbaarheid van woonarchitectuur. Een appartementsgebouw hoeft volgens hem niet te verhullen dat het in de eerste plaats een plek is waar mensen wonen. “Ik ben altijd heel erg gecharmeerd wanneer een woongebouw erin slaagt om zich ook zo te tonen”, vertelt hij. Voor Klein Berchem koos het bureau hoofdzakelijk voor baksteen, een materiaal dat volgens de architect sterk verankerd is in de Vlaamse en Belgische bouwcultuur. De lichtrode tint van de gevels verwijst bovendien naar het industriële erfgoed van de aangrenzende brouwerijsite. Zo krijgen de appartementen een warme, vertrouwde uitstraling die aansluit bij de identiteit van de buurt.
Herkenbaar tot in de details
Die herkenbaarheid zit volgens Johannes niet alleen in de materiaalkeuze, maar evenzeer in de architecturale detaillering. Daarbij gaat veel aandacht naar de manier waarop de verschillende gevelelementen worden uitgewerkt en samen het karakter van het gebouw bepalen. “Ik denk dat de manier waarop een raam in een gevel zit daarin helpt. Hoe een balustrade is vormgegeven. Hoe de terrassen zich plaatsen op een gevel”, zegt hij. Achter die zorgvuldig ontworpen gevels bevinden zich lichte appartementen met grote raampartijen en uiteenlopende buitenruimtes. Afhankelijk van hun ligging genieten bewoners van uitzicht op het Koning Albertpark, de stad of het binnenplein.
“Met baksteen willen we het gebouw iets heel herkenbaars geven in de Vlaamse en Belgische context.” — Johannes Robbrecht, architect
Ook de uitwerking van het gelijkvloers onderging tijdens het ontwerpproces verschillende wijzigingen. Daarbij werd gezocht naar een manier om de onderste bouwlaag een eigen karakter te geven. “We hebben beslist om die plinten van natuursteen naar baksteen te veranderen, maar met een bepaald verband dat veel meer textuur en korrel zal geven aan de gelijkvloerse laag”, vertelt Johannes. Die aandacht voor het detail typeert de aanpak van Robbrecht en Daem in Klein Berchem. Van de inpassing in de historische omgeving tot de afwerking van de gevels: de architectuur geeft de woningen een eigen identiteit en draagt bij aan de kwaliteit van de buurt waarin ze zich bevinden.
Droom je van een appartement waar bijzondere architectuur en hedendaags wooncomfort samenkomen? Ontdek de twee- en drieslaapkamerappartementen en het exclusieve penthouse van Klein Berchem. Met ruime terrassen, bijzondere uitzichten en een hoogwaardige afwerking op maat woon je hier op een unieke plek aan het Koning Albertpark, met alles wat Antwerpen te bieden heeft binnen handbereik. Ontdek het woonaanbod of plan een persoonlijk bezoek aan de modelappartementen.
